اگرچه مواد شوینده معمولاً با روش های آزمون و خطا فرمول بندی می شوند و با استفاده از تئوری نمی توان بسیاری از مشکلات را حل کرد ٬ اما با این حال برای درک بهتر عملکرد شوینده ها ٬ دانستن تئوری شوینده ها کمک زیادی می کند. پدیده جذب ٬ کشش سطحی ٬ پدیده میسل ٬ خیس کنندگی شوینده ٬ پراکنده سازی ٬ کف کنندگی و امولسیون کنندگی شوینده ها از خواصی هستند که رفتار یک شوینده را توجیه می کنند.
فرمولاسیونهای دارای مواد شوینده و به خصوص شوینده های ترکیبی ٬ به وسیله آزمون و خطا ساخته شده اند و تئوری ٬ تنها نتایج مشاهده شده را تفسیر می کند. استفاده از تئوری یک راه سریع و آسان برای حل مشکلات نیست ولی با این حال نیاز به موارد تئوری جهت درک بهتر عمل مواد شوینده کاملاً ملموس است. بدین وسیله می توان خیلی سریع تر و دقیق تر شوینده صحیح و ترکیبات دیگر را جهت ایجاد یک فرمولاسیون انتخاب کرد.
